Jodi a fè egzakteman yon lane depi Wilford Ferdinand, alyas T-Wil, te pèdi lavi li nan zòn Kanal Bwa, nan vil Gonayiv.
Ansyen manm Front Rezistans Latibonit la, ki te vin tounen yon pèsonaj enpòtan nan istwa mouvman ame ak politik Gonayiv yo, te mouri nan yon operasyon lapolis ki toujou rete antoure ak konfli sou vèsyon evènman yo.
Dapre vèsyon ofisyèl PNH la, T-Wil te mouri nan yon echanj kout zam ak fòs lòd yo pandan yon operasyon. Men, patizan ak pwòch li yo te rejte vèsyon sa a epi yo te akize responsab polis depatmantal la, Jacques Ader, nan dosye a.
Lanmo T-Wil la te pwovoke yon gwo mobilizasyon nan Gonayiv. Patizan li yo te pran lari, bloke sikilasyon epi òganize plizyè manifestasyon pou mande jistis. Jerry Bien-Aimé, youn nan alye li yo, te pran yon plas enpòtan nan mouvman sa a.
Presyon ki te monte apre lanmò a te vin gen konsekans sou tèt direksyon polis nan depatman an. Jacques Ader te finalman kite pòs li nan Artibonit nan mwa oktòb 2025, epi Jean Alex Pierre-Louis te vin pran tèt direksyon depatmantal PNH la.
Men, yon lane apre, kestyon prensipal la rete menm jan an:
Èske fanmi Wilford Ferdinand ak patizan li yo jwenn jistis yo t ap mande a?
Èske te gen yon ankèt endepandan ki pèmèt etabli klèman sa ki te pase nan Kanal Bwa jou 16 septanm 2025 la?
Èske gen moun ki te rann kont devan lajistis pou lanmò T-Wil la?
Epi, pi lwen pase ka T-Wil la, ki leson dosye sa a bay sou fason Leta ayisyen trete lanmò pèsonalite ki gen yon enfliyans lokal?
Kesyon sa yo vin pi enteresan lè nou mete yo anfas asasina Prezidan Jovenel Moïse, ki te mouri nan lannwit 7 jiyè 2021 lakay li. Nan moman an, premye minis Claude Joseph te pale ak popilasyon an epi li te deklare sitiyasyon an te anba kontwòl, pandan li te mande popilasyon an rete kalm.
Men èske deklarasyon sa a te enfliyanse fason popilasyon an te reyaji apre asasina prezidan an?
Sa se yon kesyon ki merite analiz, men li pa posib pou nou etabli yon lyen kozatif san prèv.
Yon lòt kesyon pi fondamantal toujou se: poukisa lanmò kèk pèsonalite rive mobilize gwo foul moun, tandiske lòt lanmò ki gen gwo enpòtans nasyonal pa pwovoke menm kalite mobilizasyon nan lari?
T-Wil pa t Prezidan Repiblik la. Jovenel Moïse te chèf Leta. Konparezon an pa vle di de pèsonalite yo te gen menm fonksyon, menm pouvwa oswa menm enpòtans enstitisyonèl. Li mete pito aksan sou yon lòt reyalite: nan yon peyi kote konfyans nan enstitisyon yo febli, fason yon sosyete chwazi mande jistis kapab depann anpil de rezo sosyal, enfliyans lokal ak kapasite yon gwoup pou mobilize.
Yon lane apre lanmò T-Wil, kestyon jistis la toujou rete devan nou.
Epi pandan peyi a ap travèse yon lòt peryòd vyolans, ensekirite ak feblès enstitisyonèl, yon kesyon pi laj ap poze:
Èske Ayiti ap janm rive konstwi yon sistèm kote jistis pa depann de fòs yon gwoup, kapasite li genyen pou pran lari oswa enfliyans moun ki mouri a te genyen pandan li te viv?
Paske, nan yon Leta de dwa, kesyon jistis la pa ta dwe depann de kantite moun ki kapab pran lari.
Li ta dwe depann de fòs enstitisyon yo.
